« »Waarom weten we niet hoe we klinken?

Gepubliceerd op 03-05-2019

Josanne stem/spraak coach, logopedist en presentatietrainer verwondert zich over het gemak waarmee mensen omgaan met zoiets belangrijks als hun stem en spraak.

3-5-2019

Hoe vaak heb jij opmerkingen over je stem of je spraak gekregen? Opmerkingen als  ‘je stem is zo schel dat ik het lastig vind om naar te luisteren’ of ‘je articuleert wel heel slapjes’ of ‘wat klink jij nasaal eigenlijk’. Ik vermoed niet zo vaak.

De positieve variant als ‘wow wat klinkt je stem warm en fijn’ wordt wellicht wat vaker gebruikt, maar toch nog steeds een stuk minder als je het vergelijkt met opmerkingen als ‘wat zit je haar goed’ of ‘leuk nieuw jasje heb je aan’ .

En dat terwijl je stem en spraak toch bewezen enorm belangrijk zijn. Je leest vaak dat je stem voor 40% bepaalt hoe je overkomt. Dit is natuurlijk een lekker prikkelende stelling en ik maak me hier ook schuldig aan 😉. Deze stelling verdient echter wel een kleine nuance. Het onderzoek van Mehrabian waar deze cijfers vandaan komen heeft vooral bewezen dat, als de inhoud en de vorm niet congruent zijn, mensen de vorm belangrijker vinden. Dus als ik met vriendelijke en wat hogere toon en veel intonatie zeg; ‘Ik ben boos’, dan gelooft mijn luisteraar niet dat ik boos ben omdat ik niet boos klink. Ook al zeg ik letterlijk ‘ik ben boos!’

Kort gezegd, je stem en spraak moeten dus ondersteunend zijn aan je verhaal, zodat je verhaal ook echt gehoord wordt. Als je wilt dat mensen luisteren,  je je klant of medewerker wilt overtuigen of juist verleiden en sympathie wilt opwekken, is  de klank van je stem, toonhoogte, articulatie, volume, etc. ongelooflijk belangrijk en een krachtig instrument.

Mijn verbazing is dan ook groot als ik weer merk hoeveel mensen, in de groepen die ik train, geen idee hebben hoe ze klinken. Wel weten ze altijd een aantal bekenden uit hun omgeving of publieke figuren te benoemen van wie ze de stem afleidend vinden. ‘Oh mijn baas, echt niet naar te luisteren. Zo’n geknepen stem!’ of ‘Mijn tante praat zo nasaal dat ik alleen naar haar neus kan kijken als ze praat’.  Het behoeft geen uitleg hoeveel van de inhoud van het verhaal van deze tante blijft hangen.

Bijzonder dus eigenlijk; iedereen kijkt wel eens in een spiegel (en degene die dat liever niet doet ontkomt er niet aan zijn of haar zelfreflectie in een winkelruit of autospiegel voorbij te zien komen). We weten dus allemaal wel hoe we eruit zien. Maar slechts een enkeling weet ook echt van zichzelf hoe hij klinkt. Dit op wat filmpjes op je telefoon na waar je per ongeluk je stem voorbij hoort komen om deze vervolgens heel snel weg te klikken. Want in jouw hoofd klink je altijd anders dan in werkelijkheid voor de buitenwereld.

Hier is een logische anatomisch verklaring voor; maar mensen schrikken vaak als ze de eerste keer hun eigen stem horen op een opname. ‘Zo klink ík niet!’ hoor ik dan vaak.  Dan moet ik toch teleurstellen, want dat is wel hoe je klinkt voor andere mensen.

Het goede nieuws is dat je deze stem wel kan leren bespelen. Je kan je geluid inzetten om geloofwaardiger of interessanter of sympathieker gevonden te worden. Als je weet dat je dit krachtige middel zelf in handen hebt, waarom zouden we dit dan niet (meer) doen!

Het antwoord op die laatste vraag is denk ik vooral omdat mensen dus helemaal niet weten hoe ze klinken en als ze het wel weten, hebben ze geen idee hoe ze dit kunnen aanpassen, zonder dat het een stem van een typetje wordt.  Een gemiste kans als je het mij vraagt.

Ben jij benieuwd hoe je klinkt of wil je meer weten? Neem zeker even contact op. Ik luister dolgraag naar alle stemmen.

josanne-18-1556877707.jpg